Serdecznie gratuluję Ci przyjęcia w poczet uczniów Szkoły Muzycznej I stopnia! Jest to prawdziwe wyróżnienie, gdyż do Szkoły Muzycznej przyjmowani są tylko dzieci i młodzież, którzy zdali egzamin wstępny i których uzdolnienia muzyczne są wyraźnie powyżej przeciętnej.

Dlatego Twoje kształcenie dofinansowywane jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ukończenie tej Szkoły potwierdzi świadectwo, które otworzy Ci drogę do dalszego kształcenia muzycznego, a nabyte umiejętności będą owocować przez całe życie.

Jednak zdanie egzaminu wstępnego to zaledwie początek długiej drogi Twojego rozwoju muzycznego. Ten przewodnik pomoże Ci w jej przejściu, więc przeczytaj go uważnie i daj do przeczytania swoim Rodzicom czy Opiekunom.

 

WYMAGANIA


Pierwszą sprawą, którą warto abyś dobrze zapamiętał/a jest to, że Szkoła Muzyczna I stopnia - (publiczna lub niepubliczna o prawach publicznej) nie jest tylko instytucją skupiającą nauczycieli uczących na różnych instrumentach. Jest jednolitym organizmem nadzorowanym przez Centrum Edukacji Artystycznej. Podstawą jej organizacji jest arkusz organizacyjny opracowany przez dyrektora szkoły na podstawie ramowego planu nauczania i planu pracy szkoły (to taki plan zajęć dla wszystkich nauczycieli i uczniów z całej Szkoły). Musi być on zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną, czyli wszystkich nauczycieli pracujących w szkole. Te decyzje są ostateczne i dotyczą wszystkich uczniów. Co to wszystko znaczy dla Ciebie? Na początku każdego roku szkolnego zostaniesz poinformowany o przedmiotach, które Cię obowiązują. Wśród nich są zajęcia indywidualne z instrumentu głównego - na przykład fortepian lub skrzypce oraz zajęcia zbiorowe - np. kształcenie słuchu czy rytmika. I teraz masz dwa najważniejsze obowiązki:

  1. Na WSZYSTKIE te zajęcia musisz uczęszczać r11; oczywiście, gdy jesteś zdrowy. Nie ma takiej możliwości, że ktoś będzie uczęszczał wyłącznie na instrument główny
    i dostanie świadectwo promujące do następnej klasy. Również zbyt duża liczba nieobecności może sprawić trudności w promocji. Dlatego Twoim pierwszym zadaniem jest takie dopasowanie swojego planu zajęć, żebyś bez problemu mógł uczęszczać na wszystkie zajęcia, które Cię obowiązują w danej klasie.

  2. Ze WSZYSTKICH tych zajęć musisz dostawać oceny pozytywne. Są to oceny sześciostopniowe - w szkołach muzycznych nie stosuje się w ogóle ocen opisowych. Nie muszą to być piątki lub szóstki - ale uwaga! Nie zawsze wystarczy ocena dopuszczająca - z instrumentu głównego i z kształcenia słuchu musisz dostawać conajmniej ocenę dostateczną. Tak więc bardzo jest ważne, żebyś starał/a się w miarę możliwości dobrze przygotowywać się do każdej lekcji.

  1. Oceny z zajęć zbiorowych będą wystawiane na podstawie średniej z Twoich ocen, które zbierzesz w ciągu całego semestru. Oceny te r11; podobnie jak
    w szkole ogólnokształcącej będziesz dostawał za odpowiedzi sprawdziany czy dyktanda.

  2. Oceny z instrumentu (głównego i obowiązkowego) są wystawiane
    na podstawie egzaminów i przesłuchań. Odbywają się one 2 razy w roku szkolnym - na pierwsze półrocze (za wyjątkiem klasy pierwszej) oraz na koniec roku. Ich program jest dopasowany do programu nauczania w danej klasie. To nie znaczy, że wszyscy grają to samo, ale wszyscy muszą grać przynajmniej na poziomie swojej klasy (spełniać wymagania zawarte w tzw. programach nauczania). Ocena ta jest wystawiana przede wszystkim
    za prezentację na egzaminie. To znaczy, że najważniejsze jest Twoje wykonanie na egzaminie Większość egzaminów i przesłuchań jest zamkniętych dla publiczności. Słuchać i oceniać Cię będzie tylko komisja złożona z co najmniej 3 nauczycieli z Twojej sekcji oraz dyrektora Szkoły
    Wszystkie oceny końcowe z danego roku pojawią się na świadectwie, które jest dokumentem państwowym respektowanym przez wszystkie tego typu szkoły w Polsce - bardzo podobnym do tego, które dostajesz w szkole ogólnokształcącej.

Myślę, że teraz wyraźnie widzisz różnicę pomiędzy Szkołą Muzyczną, a innymi "szkołami", np. szkołą językową, czy prywatnymi lekcjami gry na instrumencie. Możesz się też zapoznać z innymi dokumentami z Twojej Szkoły takimi jak Program nauczania gry na Twoim instrumencie i Wewnątrzszkolny System Oceniania, które bardziej szczegółowo pokażą Ci, jakie są wymagania odnośnie Ciebie. Oczywiście wszystkie te informacje możesz też uzyskać

od swoich nauczycieli.

 

LEKCJE INSTRUMENTU

 

Jeśli chodzi o zajęcia zbiorowe - wyglądają one bardzo podobnie jak w szkole ogólnokształcącej. Będziesz na nie uczęszczał w grupie z innymi kolegami i koleżankami
z tego samego roku; na przykład z I klasy działu dziecięcego. Będziecie siedzieć w ławkach
w klasie, a nauczyciel będzie Wam podawał wiadomości do zapisywania w odpowiednich zeszytach. Będziecie robić różne ćwiczenia i zadania. Na zajęciach z rytmiki będziecie również robić różne ćwiczenia ruchowe. W starszych klasach będziesz również uczęszczał na chór lub orkiestrę. Te wspaniałe zajęcia zapoznają Cię z radością, jaką przynosi wspólne muzykowanie.
Nieco inaczej wyglądają zajęcia z instrumentu. Na tych lekcjach będziesz sam/a
z nauczycielem, który będzie tłumaczył Ci wszystkie zagadnienia związane z techniką grania na Twoim instrumencie oraz z zasadami wykonania utworu. Jest on nie tylko Twoim głównym przewodnikiem w świecie muzyki, ale także Twoim opiekunem w szkole, dlatego niezwykle ważny jest dobry kontakt między Wami. Na lekcjach nauczyciel będzie Ci ustawiał aparat wykonawczy; tzn. pomagał odpowiednio ułożyć ręce czy usta (w instrumentach dętych) i dbał o prawidłową postawę całego Twojego ciała. Jest to bardzo istotny element nauki, gdyż bez odpowiednio ustawionego aparatu nie będzie możliwy Twój rozwój jako wykonawcy.
Oczywiście podstawowym zajęciem na tych lekcjach będzie praca nad utworami. Rodzaj tych utworów zależy od Twojego instrumentu i jest również określony odgórnie w programach nauczania. Ich ilość, czyli to, ile ich zagrasz, zależy głównie od tego, jak szybko ich się nauczysz.
Jeśli będziesz grał/a na instrumencie smyczkowym lub dętym oprócz Nauczyciela będziesz pracował/a z Akompaniatorem. Jest to pianista, którego zadaniem na Twoich lekcjach jest granie partii towarzyszącej Twojej grze (nie dotyczy to utworów solowych, czyli takich, które są przeznaczone wyłącznie na Twój instrument). Będziecie w ten sposób tworzyć zespół. Partia Akompaniatora będzie uzupełniała i wzbogacała Twoją grę, zobaczysz też, że często będzie On też Twoim "kołem ratunkowym" na występach. Ilość prób z akompaniamentem ustala Twój Nauczyciel i jest ona też zależna od tego jak szybko przygotujesz swoją partię.
Oprócz egzaminów i przesłuchań będziesz także uczestniczył/a w koncertach/audycjach organizowanych przez Twojego nauczyciela lub przez Szkołę. Udział w tych audycjach jest bardzo ważny - pozwoli się przekonać Tobie i Nauczycielowi, na jakim etapie są utwory, które przygotowujesz do egzaminów, nauczy Cię zachowania na scenie, radzenia sobie
z tremą, (czyli strachem przed występami), a przede wszystkim dostarczy Ci niebywałej radości i satysfakcji, gdy będziesz mógł się zaprezentować przed rodziną i przyjaciółmi.



PRACA W DOMU

Jeszcze nikt nie nauczył się grać na instrumencie ćwicząc tylko na lekcji 2 razy w tygodniu po niecałej godzinie! Dlatego najważniejsza jest Twoja praca w domu. A oto kilka wskazówek, które pomogą Ci jak najlepiej ją wykonywać.

  1. Poproś rodziców o pomoc w ustaleniu harmonogramu Twojej pracy - ustalcie stałe godziny, w których będziesz mógł/a bez przeszkód ćwiczyć w miarę CODZIENNIE. To musi być czas zarezerwowany wyłącznie dla ćwiczenia na instrumencie- nie możesz go "wykradać" na np. zrobienie zakupów czy odwiedzanie kolegów. Także lekcje z innych przedmiotów powinny mieć swój odrębny czas - najlepiej ustalcie harmonogram również dla nich.

  2. Planując harmonogram myślcie realnie - musisz mieć czas na jedzenie i odpoczynek. Trzeba pamiętać, że gra na instrumencie to bardzo ciężka praca fizyczna i psychiczna. Np. godzina grania na fortepianie czy skrzypcach spala tyle kalorii ile ok. 25 minut spaceru albo ponad półtorej godziny pracy biurowej. Poza tym utrzymywanie pozycji odpowiedniej do grania bardzo obciąża mięśnie, więc nieprawidłowe lub zbyt długie ćwiczenie może się skończyć nieprzyjemnymi dolegliwościami. A przecież nie chodzi o to, żeby granie kojarzyło Ci się z bólem. Najlepiej spytaj Nauczyciela, ile wg niego powinieneś ćwiczyć dziennie.

  3. Pamiętaj, że musisz ćwiczyć systematycznie! Nigdy nie sprawdza się ćwiczenie tylko tuż przed koncertem czy egzaminem. Oprócz wspomnianego bólu, który może Ci grozić, gdy będziesz starał/a się "nadrobić" lenistwo z kilku miesięcy, grozi Ci jeszcze porażka na scenie. W czasie koncertu, bowiem, musisz zawsze się liczyć z tremą - czyli strachem w czasie występu, który potrafi wiele "wymazać" z pamięci. Trema jest normalną rzeczą, która dopada wszystkich wielkich muzyków, aktorów i każdego, kto musi wystąpić przed publicznością. Szczegółowy opis źródeł tremy i sposobów radzenia sobie z nią wymaga oddzielnego przewodnika, ale najważniejsze zapamiętaj od razu - im więcej mądrych przygotowań do występu, tym trema jest mniejsza. Dzieje się tak, dlatego że:

  1. Granie jest bardzo złożonym procesem - angażuje i Twoje ciało i umysł
    i emocje. To tak jakbyś musiał tańczyć skomplikowany taniec, śpiewając jednocześnie piosenkę w obcym języku i pamiętając cały czas o tym, żeby zachwycać i poruszać publiczność. Niemożliwe jest kontrolowanie świadomie wszystkich tych działań, dlatego niektóre z nich musisz robić machinalnie tak jak np. możesz zawiązywać sznurówki rozmawiając z kolegą, albo jedząc obiad oglądać film. Osiągnięcie tego wymaga oczywiście wielu, wielu powtórzeń - to jak rycie szpilką w kamieniu zawsze wg tego samego wzoru.
    Twój mózg potrzebuje odpoczynku, czasu żeby się "naładować" dlatego lepiej jest wprowadzać do niego wiadomości małymi porcjami. Gdy spróbujesz wrzucić do niego za dużą porcję wiedzy naraz - po prostu jej nie przyjmie. To tak, jakbyś chciał zjeść naraz 10 kubków lodów.

  1. Obowiązkiem Twoich nauczycieli jest dostarczenie Ci sposobów, na rozwiązanie problemów, z jakimi spotykasz się w czasie nauki. Twoim obowiązkiem jest dokładne stosowanie tych sposobów do pracy w domu. Ta ogólna zasada jest szczególnie ważna przy nauce gry na instrumencie. To zupełnie nowa dziedzina, którą się będziesz zajmować, więc nie jest rozsądne zakładać, że wiesz lepiej od Nauczyciela, jak trzeba ćwiczyć. To tak, jakby ktoś chciał znaleźć swój własny sposób na jazdę samochodem
    i uzna np., że światło czerwone znaczy jedź, a zielone - stój. Przy ćwiczeniu na instrumencie może skutki nie będą tak katastrofalne, ale będzie to po prostu zmarnowany czas - Twój i Twojego Nauczyciela. Dlatego pamiętaj - słuchaj wskazówek, a jeśli czegoś nie jesteś pewien/na - pytaj bez obaw.

 

Ten przewodnik już się kończy, ale Twoja podróż przez świat muzyki dopiero się rozpoczyna. Mam nadzieję, że pomogłam Ci trochę w zrozumieniu tego, na czym polega nauka w Szkole Muzycznej. Nie napisałam Ci o tym, o czym sam/a przekonasz się bardzo szybko - że wspólne poznawanie muzyki jest znakomitą zabawą, która zaowocuje na pewno wieloma wspaniałymi przyjaźniami, chwilami radości i wzruszeń. Ale jest to przy tym początek Twojej drogi w rozwoju muzycznym. I pamiętaj - to, czy ta droga będzie radosnym pasmem sukcesów zależy od wielu osób i czynników, ale przede wszystkim zależy od Ciebie.

 

Życzę powodzenia!
Sabina Krzywicka